fbpx

Ministerstwo Finansów opublikowało do prekonsultacji projekt pakietu rozwiązań dla powrotu kapitału do Polski – ma to być część Polskiego Ładu. W skład tego pakietu wchodzi między innymi program repatriacji kapitału – zakłada on przejściowy podatek dla podmiotów zainteresowanych ujawnieniem organom podatkowym dochodów wcześniej nieopodatkowanych oraz podmiotów zainteresowanych wycofaniem się z ryzykownej polityki podatkowej. 

Obecne regulacje dotyczące nieujawnionych przychodów 

Obecne regulacje odnoszące się do nieujawnionych przychodów zakładają dwie sankcje dla podatników: 

  • jako że jest to przestępstwo skarbowe, to zgodnie z: 
  • art. 54 § 1 ustawy z 10.9.1999 r. kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 408, ze zm.; dalej: KKS) podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie, 
  • art. 54 § 2 KKS podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych, jeśli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości (do dwustukrotności minimalnego wynagrodzenia z momentu popełnienia czynu zabronionego), 
  • art. 54 § 3 KKS podlega karze grzywny, jeśli nie został przekroczony ustawowy próg do uznania czynu zabronionego za przestępstwo (do pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie popełnienia czynu zabronionego); 
  • wyższą stawkę podatku dochodowego – zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 75% podstawy opodatkowania, na mocy art. 25e ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128, ze zm.; dalej: PDOFizU). 

Kto będzie mógł skorzystać z programu repatriacji? 

Z programu repatriacji będą mogły skorzystać osoby fizyczne, osoby prawne i inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, bez względu na miejsce zamieszkania, siedziby, zarządu lub rejestracji, którzy posiadają dochody lub przychody, które nie zostały zadeklarowane w całości lub w części do opodatkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Proponowane przepisy mają mieć także zastosowanie w stosunku do płatników. W szczególności chodzi o: 

  • nieujawnienie w całości lub w części tych dochodów (przychodów); 
  • nieujawnienie w całości lub w części źródła powstania tych dochodów (przychodów); 
  • przeniesieniem lub posiadaniem w jakiejkolwiek formie kapitału poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w zagranicznej jednostce, w rozumieniu art. 30f ust. 2 pkt 1 PDOFizU lub art. 24a ust. 2 pkt 1 ustawy z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1406, ze zm.; dalej: PDOPrU); 
  • stosowaniem postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, w sposób niezgodny z kontekstem użycia postanowień tych umów, z ich celem oraz zamiarami państw-stron tych umów; 
  • nierzeczywistą rezydencją podatkową; 
  • osiągnięciem innej niż wyżej wymienionych korzyści podatkowej w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 29.8.1997 r. ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm., dalej: OrdPU). 

Wyłączenia 

Z zastosowania przejściowego ryczałtu od dochodów mają być wyłączone: 

  • dochody, które powstały w wyniku popełnienia przestępstwa także w przypadku zbiegu z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym; 
  • dochody, które powstały w wyniku popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, chyba że podmiot lub sprawca przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego działający w imieniu podmiotu zawiadomi o popełnieniu tego czynu zabronionego właściwego naczelnika urzędu skarbowego jednocześnie ze złożeniem wniosku o opodatkowanie tych dochodów przejściowym ryczałtem od dochodów (z zastrzeżeniem dochodów powstałych w wyniku popełnienia przestępstwa); 
  • podmioty objęte na dzień składania wniosku postępowaniem podatkowym, kontrolą podatkową lub kontrolą celno-skarbową, których przedmiotem są wcześniej wspomniane dochody. 

Wniosek o opodatkowanie przejściowym ryczałtem od dochodów 

Podatnicy i płatnicy spełniający warunki do skorzystania z przejściowego ryczałtu od dochodów, aby z niego skorzystać będą musieli złożyć wniosek do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Wzór wniosku w terminie do 31.5.2022 r. ma opublikować minister właściwy do spraw finansów. 

Poza wnioskiem podatnik chcący skorzystać z tego podatku będzie musiał złożyć pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, oświadczenie o zgodności ze stanem faktycznym i prawnym okoliczności przedstawionych we wniosku. 

Złożenie wniosku ma być odpłatne, a odpłata ma wynieść 1% niezgłoszonego do opodatkowania dochodu. Jednakże opłata nie może być niższa niż 1 000 zł, ani wyższa niż 30 000 zł. Dowód wniesienia opłaty trzeba będzie załączyć do wniosku. Co ważne opłata nie podlega zwrotowi nawet w przypadku, jeśli wniosek będzie miał braki, a podatnik nie usunie ich po wezwaniu do tego. 

Możliwe ma być także złożenie odrębnych wniosków dla różnych dochodów. 

Wyżej wspominany wniosek będzie można złożyć w terminie od 1.7.2022 r. do 31.12.2022 r. Termin ten nie będzie podlegać przywróceniu. 

Co istotne złożenie wniosku ma przerywać bieg terminu przedawnienia prawa do ustalenia lub określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku dochodowym od osób prawnych od dochodu zgłoszonego do opodatkowania przejściowym ryczałtem od dochodów. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia ma biec na nowo od dnia następującego po dniu złożenia wniosku. 

We wniosku podatnik będzie musiał podać źródło powstania dochodu, sposób jego uzyskania oraz wysokość dochodu oraz kwotę przejściowego ryczałtu od dochodów, a także metodologię ustalenia dochodu podlegającego zgłoszeniu oraz wydatków go pomniejszających. 

Zastosowanie przejściowego ryczałtu od dochodów 

Przedmiotem, opodatkowania w przejściowym ryczałcie od dochodów ma być dochód odpowiadający: 

  • wysokości przychodu, jaki byłby określony u podatnika na podstawie PDOFizU, PDOPrU albo ustawy z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1905, ze zm.) pomniejszonego o wydatki poniesione bezpośrednio w celu jego uzyskania, jeżeli wydatki te nie zostały odliczone przy określaniu zobowiązania w podatku dochodowym w jakiejkolwiek formie, a przedstawione przez podmiot dowody poniesienia tych wydatków nie budzą wątpliwości albo 
  • wysokości przychodu, jaki byłby przez podatnika lub przez płatnika określony na podstawie przepisów PDOFizU lub PDOPrU oraz z uwzględnieniem postanowień właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, gdyby obowiązek podatkowy był wykonany w sposób zgodny z przedmiotem i z celem tej umowy, albo 
  • wysokości przychodu z kapitału przeniesionego lub posiadanego poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w związku ze zmianą rezydencji podatkowej, pomniejszonego o wydatki poniesione bezpośrednio w celu uzyskania tego przychodu, jeżeli wydatki te nie zostały odliczone przy określaniu zobowiązania w podatku dochodowym w jakiejkolwiek formie, a przedstawione przez podmiot dowody poniesienia tych wydatków nie budzą wątpliwości, albo 
  • 25% wartości kapitału przeniesionego lub posiadanego poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w związku ze zmianą rezydencji podatkowej albo 
  • wartość korzyści podatkowej, w rozumieniu art. 3 pkt 18 OrdPU, innej niż wyżej wymienione. 

Stawka przejściowego ryczałtu od dochodów ma wynieść 8% podstawy opodatkowania, a tak obliczony ryczałt będzie musiał zostać zapłacony w terminie 30 dni od złożenia wniosku. 

Przejściowy ryczałt od dochodów trzeba będzie zapłacić w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli dane wykazane we wniosku nie będą budzić wątpliwości i wniosek będzie zawierał wszystkie wymagane informacje i dane, a ryczałt zostanie zapłacony, wniosek będzie deklaracją o wysokości osiągniętego dochodu a zapłacony przejściowy ryczałt od dochodów stanie się podatkiem należnym od zadeklarowanego dochodu, nie później niż od 1 dnia trzeciego miesiąca następującego po miesiącu, w którym został złożony ten wniosek. 

Złożenie wniosku o zastosowanie przejściowego ryczałtu od dochodów oraz jego zapłata w odniesieniu do dochodu zgłoszonego w tym wniosku skutkować ma także: 

  • brakiem kary za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe polegające na narażeniu Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego, 
  • w przypadku płatników – zwolnieniem z odpowiedzialności za podatek niepobrany, lub pobrany w niższej wysokości oraz nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe polegające na narażeniu Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku dochodowego, 
  • zwolnieniem zgłoszonego dochodu z podatków dochodowych. 

Dodatkowa ulga 

Ponad to, oprócz skorzystania z preferencyjnej stawki podatkowej, podatnikom będzie przysługiwać dodatkowa ulga, jeśli dokonają zgłoszenia i dokonają zapłaty przejściowego ryczałtu oraz łącznie: 

  • w okresie nieprzekraczającym 1 rok kalendarzowy licząc od dnia złożenia wniosku o zastosowanie przejściowego ryczałtu od dochodów dokonają inwestycji o wartości odpowiadającej co najmniej wartości zgłoszonego dochodu polegającej na: 
  • nabyciu od podmiotów mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polski lub na terytorium innego państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, lub 
  • nabyciu od podmiotów mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polski lub na terytorium innego państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego udziałów lub akcji spółek mających osobowość prawną lub innych papierów wartościowych, lub 
  • wniesieniu wkładów pieniężnych lub dopłat do wyżej wspomnianych spółek 
  • przez okres co najmniej 12 miesięcy nie dokonają zbycia wspomnianych składników majątku ani nie dokonają wycofania ze spółki wspomnianych wniesionych wkładów lub dopłat. 

Powyżsi podatnicy będą mogli pomniejszyć zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym należne od dochodu z uzyskanego z tych składników majątkowych, w tym z ich najmu lub zbycia z działalności, w której składniki te były wykorzystywane oraz z udziału w spółkach, o których mowa powyżej, o kwotę równą 30% przejściowego ryczałtu od dochodów. 

Tego pomniejszenia można będzie dokonać za rok podatkowy, kiedy dokonano inwestycji za kolejne dwa lata podatkowe. Aby z niego skorzystać podatnik będzie musiał do zeznania podatkowego w roku, w którym dokonuje pomniejszenia dołączyć dowody potwierdzające dokonanie inwestycji oraz wniosek o zastosowanie przejściowego od ryczałtu od dochodów. 

Rada do Spraw Repatriacji Kapitału 

Program zakłada także stworzenie Rady do Spraw Repatriacji Kapitału, której zadaniem ma być opiniowanie na rzecz podatników skutków podatkowych w przejściowym ryczałcie od dochodów. 

Wniosek o opinię Rady będzie mógł zostać złożony przez podmiot działający osobiście albo przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym. W przypadku składania wniosku przez pełnomocnika dane podmiotu będą mogły zostać zanonimizowane. 

Wniosek ma być opłatny – opłata miałaby wynieść 50 000 zł. Opłata ma stanowić dochód budżetu państwa. Rada ma wydać opinię niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. 

W skład rady wejdzie: 

  • 11 osób wskazanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych; 
  • 4 osoby wskazane przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego spośród sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie spoczynku; 
  • 8 osób powołanych spośród pracowników szkół wyższych, jednostek organizacyjnych Polskiej Akademii Nauk lub instytutów badawczych; 
  • 8 osób będących doradcą podatkowym, wskazane przez Krajową Radę Doradców Podatkowych. 

Spośród członków Rady minister właściwy do spraw finansów publicznych wybierze przewodniczącego Rady. 

Do zadań rady oprócz oceny wystąpienia przesłanek do opodatkowania dochodów przejściowym ryczałtem od dochodów, wielkości dochodów lub korzyści podatkowej w indywidualnej sprawie podmiotu oraz opiniowanie skutków podatkowych w przejściowym ryczałcie od dochodów należeć będzie także udostępnianie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw finansów publicznych opisów stanów faktycznych skutkujących powstaniem korzyści podatkowej w podatku dochodowym. 

Opinię wydaną przez Radę podatnik może załączyć do wniosku o zastosowanie przejściowego ryczałtu od przychodów. 

Wątpliwości 

Program ten, mimo że jak podkreśla Ministerstwo podobne rozwiązania stosowane są w innych państwach, to budzi pewne kontrowersje. Na pewno rozwiązanie takie nie spodoba się podatnikom, którzy opłacali i opłacają podatki w sposób prawidłowy w stawkach określonych w ustawach, które są wyższe niż stawka zaproponowana dla podatników zgłaszających nieujawnione przychody. 

Trudne jest do ocenienia to czy podatnicy posiadający nieujawnione przychody będą się chętnie zgłaszać, ponieważ co prawda unikną reperkusji dotyczących tych przychodów, jednak nie wiadomo czy po takim ujawnieniu się nie będą bardziej obserwowani przez organy podatkowe. 

Warto także przypomnieć, że podobne rozwiązanie – abolicję dla zatajonych dochodów z lat 1996-2001 próbowano już zastosować w Polsce w 2002 r. Nie weszło ono w życie, gdyż negatywnie odniósł się do niego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20.11.2002 r. K 41/02, stwierdzając niekonstytucyjność ustawy jeszcze przed podpisaniem jej przez Prezydenta. 

Prekonsultacje 

Ministerstwo Finansów dało niewiele czasu zainteresowanym na zapoznanie się z proponowanymi zmianami – uwagi i opinie można było zgłaszać tylko do 2.7.2021 r. (projekt zmian został opublikowany na stronie 28.6.2021 r.) 

Źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/pakiet-rozwiazan-dla-powrotu-kapitalu-do-polski-i-zmiany-w-zakresie-cen-transferowych-w-prekonsultacjach 

https://www.gov.pl/web/finanse/program-repatriacji-kapitalu-do-polski